CROÍ NA hACHTA TEANGA 2003 LE BAINT AG AN RIALTAS NUAIR A DHÚNFAR OIFIG AN CHOIMISINÉARA TEANGA



D'fhógair an Rialtas inniu go bhfuil sé i gceist acu Oifig an Choimisinéara Teanga a dhúnadh mar oifig reachtúil neamhspleách, agus a chuid feidhmeanna ar fad a chur isteach faoi Oifig an Ombudsman mar chuid dá phlean athchóirithe don earnáil poiblí.



Arsa Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge: "Tá an fógra seo ón Rialtas go bhfuil Oifig an Choimisinéara Teanga le dúnadh mar oifig reachtúil neamhspleách ar an gcinneadh is cúlaithí, is meathlaí dá bhfuil glactha ag Rialtas ar bith i dtaca le cur chun cinn na Gaeilge le blianta fada anuas. Baineann níos lú céille fós leis an gcinneadh ó tá an Rialtas céanna tar éis athbhreithniú poiblí a fhógairt 14 lá ó shin maidir le hAcht na dTeangacha Oifigiúla, athbhreithniú go bhfuil ról agus feidhmeanna Oifig an Choimisinéara Teanga ag a chroílár. An bhfuil fiúntas ar bith ann don phobal páirt a ghlacadh sa chomhairliúchán seo más rud e go bhfuil na cinntí déanta cheana féin?



"Ó ceapadh agus athcheapadh Seán Ó Cuirreáin ina Choimisinéir Teanga le déanaí, ní foláir a luaigh go bhfuil dul chun cinn dochreidte déanta ag an oifig s'aige i dtaca le monatóireacht ar chomhlachtaí poiblí lena chinntiú go gcomhlíonann siad forálacha Acht na dTeangacha Oifigiúla, tá siad tar éis aon sárú den Acht a thuairisc an pobal dóibh a imscrúdú, agus tá siad tar éis comhairle den chéad scoth a chur ar fáil don phobal maidir lena gcearta teanga faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla. Creideann pobal na Gaeilge i neamhspleáchas na hoifige, tá muinín acu aisti, agus tá seo anois á chur i mbaol ag an Rialtas."



Arsa Éamonn Mac Niallais, Urlabhraí Ghuth na Gaeltachta: "Tá sé dochreidte go bhfuil a leithéid de chinnidh á ghlacadh agus muid ag cur tús le feidhmiú na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge 2010 - 2030 de chuid an Rialtais. Níl bun ná barr leis an chinneadh agus beidh an-amhras go deo ar phobal na Gaeilge go bhfuil an Rialtas seo dáiríre faoi phleanáil go straitéiseach do phobal na teanga ar chor ar bith anois. Cén teachtaireacht atá seo ag tabhairt don Státchóras a bhfuil pobal na Gaeilge ag lorg a gcearta uaidh leis na cianta? 'Séard atá á rá nó nach bhfuil tábhacht leis an oifig neamhspleách seo agus de bhrí sin, nach bhfuil sé tábhachtach go gcuirfí an Acht Teanga i bhfeidhm.



"Níl sábháil ar bith le déanamh. Ní chaillfidh duine ar bith a bpost. Le fírinne an scéil a insint, beidh costas breise ar an státchiste más amhlaidh go ndéanann siad iarracht an fhoireann reatha a bhogadh go hOifig an Ombudsman i mBaile Átha Cliath. Fiú nuair a bhreathnaigh an Bord Snip ar an cheist seo, mhol siad an Oifig a fhágáil mar atá. Tá roinnt ceisteanna le cur mar sin. Cé a rinne an moladh seo?  Cén chosaint a rinneadh laistigh den Roinn féin ar Oifig an Choimisinéara nuair nach bhfuil aon loighic ó thaobh sábháilteachtaí airgid leis an chinneadh? Cén dearcadh atá ag an Rialtas seo agus ag an Státchóras ar chearta na gcainteoirí Gaeilge in Éirinn?"



Tá Conradh na Gaeilge agus Guth na Gaeltachta ag éileamh ar an Taoiseach agus ar an Tánaiste, atá spéis mhór acu beirt féin sa Ghaeilge agus i bpobal na teanga, an cinneadh seo a fhreaschuir agus tacú le hobair mhaith, éifeachtach, neamhspleách Oifig an Choimisinéara Teanga.




GOVERNMENT TO UNDERMINE THE HEART OF THE OFFICIAL LANGUAGES ACT 2003 WHEN THEY CLOSE THE OFFICE OF AN COIMISINÉIR TEANGA



The Government has announced today that it intends to close the Office of the Language Commissioner (An Coimisinéir Teanga) as an independent statutory office, and to transfer its functions to the Office of the Ombudsman as part of its public sector reform plan.



Julian de Spáinn, General Secretary of Conradh na Gaeilge, says: "This announcement from the Government that it will close the Office of An Coimisinéir Teanga as an independent statutory office is by far the most retrogressive decision taken by any Government with regard to the promotion of the Irish language in many, many years. The folly of this decision is even greater compounded by the fact that the same Government only 14 days ago announced a public consultation as part of a review of the Official Languages Act which includes, as a central part of the review, the role and functions of the Office of An Coimisinéir Teanga. Is there any point in the public taking part in this consultation if the decisions have already been made?



"It should be made clear that since the appointment and reappointment lately of Seán Ó Cuirreáin as Coimisinéir Teanga, his office has made huge strides in monitoring compliance by public bodies with the provisions of the Official Languages Act, they have investigated breeches of the Act reported to them by the public, and they have provided extremely good advice to the public regarding their language rights under the Official Languages Act. The Irish language community believes and trusts in the independence of the Office, and this is now to be put in jeopardy by the Government."



Éamonn Mac Niallais, Spokesperson for Guth na Gaeltachta, says: "It is amazing that such a decision has been taken at the very beginning of the implementation of the Government's 20 Year Strategy for the Irish Language 2010 - 2030. This decision makes absolutely no sense at all, and the Irish language community will now be very sceptical that this Government in any way serious about strategically planning for the Irish language community. What message does this give the Civil Service, a service Irish speakers have been trying to access their rights from for years now? What this is saying to them is that this independent office is not important and as such, that it is not important to implement the Languages Act.



"There are no savings to be made. No-one will lose their jobs. If anything, there will be greater expense to the exchequer if they attempt to move the current staff to the Ombudsman's Office in Dublin. When An Bord Snip looked at this issue, even they recommended to leave the Office as it is. Therefore there are some questions to be asked. Who made this recommendation? What defence was made of the Language Commissioner's Office within the Department itself, considering there is no logic to the decision on the grounds of financial savings? How does the Government and the Civil Service view the rights of Irish speakers in Ireland?"



Conradh na Gaeilge and Guth na Gaeltachta are calling on the Taoiseach and the Tánaiste, who both have a huge interest in the Irish language and community themselves, to reverse this decision and to support the good and effective independent work of the Office of An Coimisinéir Teanga.

COMHALTAÍ AN TIONÓIL Ó GACH TAOBH AG LABHAIRT le ionadaithe pobal na gaeilge AG LÁ EOLAIS i stormont

D'imigh Comhaltaí ó nach mór gach páirtí den Tionól i mbun cainte le Conradh na Gaeilge, Guth na Gaeltachta agus Comhaltas Uladh maidir le cúrsaí Gaeilge agus Gaeltachta ag an gcéad lá eolais ó thuaidh in Óstán Stormont, Béal Feirste BT4 3LP, an tseachtain seo caite(25 Deireadh Fómhair 2011).

Tháinig Comhaltaí ón bPáirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre; Sinn Féin; An Páirtí Aontachtach Daonlathach; agus Páirtí an Chomhaontais chuig an lá eolais chun teangacha sa chóras oideachais ag leibhéal GCSE; an soláthar meánscolaíochta trí mheán na Gaeilge; agus straitéis i leith na Gaeilge sna Sé Chontae a phlé le hionadaithe ón trí eagras agus le daoine áitiúla ó na toghcheantair éagsúla freisin.

Bhí an lá eolais ina dheis ríthábhachtach d'ionadaithe polaitíochta chun dul i gcomhairle le pobal labhartha na Gaeilge i dtaca le beartais agus cinntí a imríonn tionchar ar an bpobal céanna, dar le Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge: "Táimid iontach sásta gur ghlac Comhaltaí ó beagnach gach páirtí den Tionól am le teacht chun labhairt le hionadaithe Pobal na Gaeilge agus óna dtoghcheantar féin i dtaca le cúrsaí teanga sna Sé Chontae."

Chuir Conradh na Gaeilge agus Guth na Gaeltachta tús le seisiúin chomhairliúcháin le Teachtaí Dála agus Seanadóirí ó dheas chun iad a chur ar an eolas maidir le cúrsaí Gaeilge agus Gaeltachta don chéad uair ar an 01 Nollaig 2009, áit gur labhair breis agus 80 TD agus Seanadóir le hionadaithe ó ghrúpaí éagsúla Gaeilge agus Gaeltachta maidir le cúrsaí teanga agus pleanáil sa Ghaeltacht. Sna sála ar a mhacasamhail de sheisiúin chomhairliúcháin a reáchtáil do pholaiteoirí an deiscirt arís i 2010 agus níos luaithe i mbliana, thug Comhaltas Uladh, Conradh na Gaeilge agus Guth na Gaeltachta faoi lá eolais do Chomhaltaí an Tionóil Reachtaigh a reáchtáil don chéad uair ar an 25 Deireadh Fómhair 2011.

Dúirt Niall Comer, Uachtarán Chomhaltas Uladh de Chonradh na Gaeilge: "Ba iontach an rud é ionadaithe ó gach toghcheantair fud fad na Sé Chontae a fheiceáil i mbun cainte le muintir Stormont ag an gcéad lá eolais Gaeilge do Chomhaltaí an Tionóil. Creideann muid ar fad gur am cinniúnach é seo don Ghaeilge agus don Ghaeltacht, ó thuaidh agus ó dheas, agus dá réir tá sé ríthábhachtach dúinn Comhaltaí ó na páirtithe ar fad sa Tionól a choimeád ar an eolas maidir le cúrsaí teanga ó thuaidh."

gCOMHAIRLE LE POBAL NA TEANGA AG

LÁ EOLAIS CHONRADH NA GAEILGE & GHUTH NA GAELTACHTA 2011



Dfhreastail 90 (Liosta) polaiteoir idir Theachtaí Dála, Sheanadóirí agus ionadaithe polaitiúla ar an lá eolais práinneach a d'eagraigh Conradh na Gaeilge agus Guth na Gaeltachta do pholaiteoirí in Óstán Buswells, Baile Átha Cliath 2, ó 8.00rn - 6.00in inné, Dé Céadaoin, 1 Meitheamh 2011.



Is deis ríthábhachtach é an lá eolais bliantúil seo d'ionadaithe polaitíochta chun dul i gcomhairle le pobal na Gaeilge i dtaca le beartais agus cinntí a imríonn tionchar ar an bpobal céanna, dar le Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge: "Deis a bhí ann do Theachtaí nua dul i mbun comhairle le hionadaithe Chonradh na Gaeilge agus Ghuth na Gaeltachta óna ndáilcheantar féin i dtaca le cúrsaí teanga, go háirithe i dtaca le múineadh na Gaeilge sa chóras oideachais. Bhí díospóireacht mhaith ann maidir leis an nGaeilge don Ardteist i rith an olltoghcháin, agus táimid anois ag éileamh ar an dá pháirtí sa chomhrialtas gníomhú ar na gealltanais a rinne siad ar cheist na teanga; 'sé sin go mbeadh ábhar sa bhreis ar an nGaeilge, ar nós spóirt nó drámaíochta, á mhúineadh trí mheán na Gaeilge ar an mbunscoil; go mbeadh dhá ábhar Gaeilge ann don Ardteist; agus go gcaithfeadh ábhar múinteoirí tréimhsí níos faide sa Ghaeltacht ag tús an chúrsa."



Thug Guth na Gaeltachta agus Conradh na Gaeilge cuireadh do Theachtaí na Dála agus an tSeanaid nua teacht leis an nGaeilge sa chóras oideachais; An Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010 - 2030; Údarás na Gaeilge agus na Gaeltachta; agus bunú Gaelscoileanna nua, a phlé le hionadaithe ón dá eagras, áit go raibh daoine áitiúla i láthair ó na dáilcheantair éagsúla le labhairt lena bpolaiteoirí féin freisin.



Arsa Éamonn Mac Niallais, urlabhraí Ghuth na Gaeltachta: "Tá sé thar a bheith tábhachtach dúinn Teachtaí agus Seanadóirí ó na páirtithe ar fad a choimeád ar an eolas sna seachtainí amach romhainn, go háirithe agus plean feidhmiúcháin agus reachtaíocht á chur le chéile ag an Rialtas faoi láthair don Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge. Tá imní mhór ar phobal na Gaeltachta faoi thodhchaí Údarás na Gaeltachta agus ba seo deis maith dúinn cur ina luí ar pholaiteoirí ó chuile pháirtí nar chóir laghdú nó maolú ar bith a dhéanamh ar chúraimí agus freagrachtaí fiontraíochta an Údaráis, nó bheadh deireadh leis an nGaeltacht mura mbeadh an fhostaíocht a chothaíonn sé ar fáil inti. Ba chóir ar a laghad a chinntiú go bhfuil an EUR12 milliúin atá ag teastáil ón Údarás le 1,000 post nua  a chruthú do 2012 ar fáil dó."



Is féidir teagmháil a dhéanamh le Síne Nic an Ailí ag 01 4757401 / sine@cnag.ie má tá grianghraif nó liosta de na hionadaithe ón dáilcheantar áitiúil a d'fhreastail ar an lá eolais Gaeilge ag teastáil uait.

90 NEW TDs & SENATORS CONSULT WITH IRISH COMMUNITY AT CONRADH NA GAEILGE & GUTH NA GAELTACHTA INFORMATION DAY 2011



Following the Dáil debate on the Government's 20 Year Strategy for the Irish Language 2010 - 2030 last Thursday (26 May 2011), 90 TDs, Senators and political representatives attended the information day for politicians, organised by Conradh na Gaeilge and Guth na Gaeltachta in Buswells Hotel, Kildare Street, Dublin 2, from 8.00am - 6.00pm yesterday, Wednesday, 01 June 2011.



The annual information day is a golden opportunity for political representatives to consult with the Irish-speaking community about policies and decisions that will have a direct effect on them, according to Julian de Spáinn, General Secretary of Conradh na Gaeilge: "This year's event gave new TDs a chance to consult with representatives of Conradh na Gaeilge and Guth na Gaeltachta from their own constituencies on language issues, particularly with regard to the teaching of Irish within the education system. We had a healthy debate on the subject of Irish at Leaving Cert during the general election, and now we want the two coalition parties in government to make good on their promises for the language, i.e. that another subject such as sport or drama will be taught through the medium of Irish at primary level, in addition to Irish itself; that there will be two Irish subjects developed for Leaving Cert; and that trainee teachers will spend more time in the Gaeltacht."



Guth na Gaeltachta and Conradh na Gaeilge invited newly elected and re-elected members of the Dáil and Seanad to come to discuss, in particular, Irish in the education system; The 20 Year Strategy for the Irish Language 2010 - 2030; Údarás na Gaeilge agus na Gaeltachta; and the founding of new Irish-medium schools with local constituents from the politicians' own constituencies and representatives of both organisations.



Éamonn Mac Niallais, spokesperson for Guth na Gaeltachta says: "It is imperative that we keep TDs and Senators from all parties informed in the coming weeks, especially as the implementation plan and the relevant legislation for The 20 Year Strategy for the Irish Language are currently under development. Gaeltacht communities throughout the country are very concerned about the future of Údarás na Gaeltachta and this was a great opportunity for us to inform TDs and Senators that the enterprise role and responsibilities of Údarás  should not be reduced or diluted in any way - it would spell disaster for the Gaeltacht if the employment opportunities the Údarás creates were not available. We need to guarantee that at the very least, the EUR12 million that the Údarás needs to create 1,000 new jobs in 2012 is available to the organisation.  TDs and Senators were very supportive of this issue, they understand the critical importance of employment in rural communities in maintaining those communities"



You can contact Síne Nic an Ailí ag 01 4757401 / sine@cnag.ie if you would like photos and / or a list of the representatives from your local constituency that attended the Irish-language information day.

Muintir na Gaeltachta míshásta le polasaí Gaeilge Fhine Gael

Ceist na Gaeilge san Ardteist faoi chaibidil i nGaoth Dobhair from Comhdháil Náisiúnta naGaeilge on Vimeo.

Bhí slua mór de 150 duine i láthair ag an chruinniú phoiblí a d’eagraigh Guth na Gaeltachta agus Coiste Mhá Tí Thír Chonaill sa Chrannóg i nGaoth Dobhair Dé Máirt, 15 Feabhra. Rinne Éamonn Mac Niallais cathaoirleach ar an chruinniú agus chuir sé tús leis go gairid i ndiaidh 7:00i.n. Mhínigh sé gurbh é príomhaidhm an chruinnithe plé a dhéanamh ar pholasaí Fhine Gael .i. deireadh a chur le stádas éigeantach na Gaeilge san Ardteist.

I ndiaidh dó na haoichainteoirí a chur in aithne: Dinny McGinley TD (Fine Gael), Pearse Doherty TD (Sinn Féin), An Seanadóir Brian Ó Domhnaill (Fianna Fáil), John Duffy agus Seán Ó Maolchallann (An Comhaontas Glas), thug Mac Niallais le fios go bhfuair sé leithscéal ón Tánaiste Mary Coughlan agus ó Frank McBrearty (Páirtí an Lucht Oibre). Ina dhiaidh sin, léigh an cathaoirleach amach an ráiteas a fuair sé ón Chomhairleoir McBrearty. Bhí ábhar na litreach sin ag teacht le cuid mhór den phlé a bheadh le cloisteáil níos moille .i. cur i gcoinne pholasaí Fhine Gael!

Sular labhair na haoichainteoirí, thug Mac Niallais breac-chuntas ar an obair a bhí ar bun ag Guth na Gaeltachta ó bhí an cruinniú poiblí deiridh ann agus ar an ról neamhchlaonta a bhí sé ag glacadh mar ghrúpa tacaíochta neamhpholaitiúil, traspháirtí ar son na Gaeilge agus na Gaeltachta. Mhínigh sé tábhacht chriticiúil na hArdteiste i gcóras oideachais na hÉireann ina iomlán agus na himpleachtaí diúltacha a bheadh ag polasaí Fhine Gael ar ról na Gaeilge ar fud an chórais, ní hamháin ag leibhéal na hArdteiste. Dá gcuirfí an polasaí i bhfeidhm, bheadh todhchaí na gcoláistí samhraidh Ghaeilge agus inmharthanacht eacnamaíochta phobal na Gaeltachta go mór i mbaol. D’aontaigh Gráinne Mhic Géidigh leis an mhéid sin agus í ag déanamh ionadaíochta do na Mná Tí. 

Thug Seán Ó Maolchallann, agus é ag feidhmiú mar urlabhraí Gaeilge do John Arthur, breac-chuntas ar pholasaí an Chomhaontais Ghlais i dtaca leis an Ghaeilge de. Chuir sé deireadh lena chuid cainte ag rá go raibh a bpáirtí 150% i gcoinne pholasaí Fhine Gael! Rinne Pearse Doherty TD tagairt don dóigh ar sheol Sinn Féin a chuid moltaí i leith na Gaeilge taobh amuigh de Cheanncheathrú Fhine Gael ní ba luaithe sa lá. Dúirt sé go raibh a pháirtí iontach go deo míshásta le polasaí Fhine Gael agus go mbeadh impleachtaí tromchúiseacha eacnamaíochta ann do phobail Ghaeltachta dá gcuirfí i bhfeidhm é.

Ba é Dinny McGinley TD an chéad chainteoir eile. Dúirt sé go mbeadh sé féin go pearsanta go mór in éadan aon rud a dhéanfadh dochar don Ghaeltacht nó don Ghaeilge. Mhaígh sé nár cuireadh ina luí air go fóill nach ndéanfadh an t-athrú polasaí seo dochar don Ghaeltacht nó don Ghaeilge ach go raibh sé ag fanacht le fáil amach cén toradh a bheadh ar an phróiseas taighde agus comhairliúcháin a gheall Éanna Ó Cionaoith. Dúirt sé, áfach, go raibh neart gnéithe dearfacha ag baint le polasaí Fhine Gael chomh maith agus chuir sé béim ar a thiomantas pearsanta féin don teanga agus ar a chuid iarrachtaí Gaeilge a úsáid chomh minic agus is féidir leis in imeachtaí na Dála. Dúirt sé go raibh sé féin míchompordach leis an pholasaí ach gur léirigh taighde ar nós an Staidéir Chuimsithigh Theangeolaíoch (2007) go raibh an Ghaeilge i mbaol báis mura ndéanfaí bearta radacacha.

Ba é an Seanadóir Brian Ó Domhnaill an polaiteoir deiridh a labhair. Thug sé achoimre ar an dul chun cinn a rinneadh le blianta beaga anuas: TG4, Foras na Gaeilge, Acht na dTeangacha Oifigiúla, Stádas Oifigiúil agus Oibre san AE agus Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge. Dúirt sé go raibh a pháirtí dubh in éadan pholasaí Fhine Gael fosta agus, cosúil leis na cainteoirí eile, labhair sé faoin tionchar diúltach eacnamaíochta a bheadh ag a leithéid de pholasaí ar cheantair Ghaeltachta.

I ndiaidh cloisteáil ó na polaiteoirí uilig, chuir an cathaoirleach fáilte roimh cheisteanna ón urlár. Ba léir ón chéad chainteoir go bhfuil polasaí Fhine Gael ina cnámh spairne i measc phobal na Gaeltachta. Níor cuireadh fiacail ann!

D’éist na polaiteoirí le tuairimí an lucht éisteachta agus ní raibh dabht ar bith ar McGinley go bhfuil an pobal thar a bheith míshásta le polasaí Fhine Gael agus go bhfuil an-imní orthu fá dtaobh de. Iarradh ar an pholaiteoir sinsearach a mhíniú cén dóigh a ndearna a pháirtí a leithéid de chinneadh; an ndearna breithniú cúramach air nó an é gur cleas a bhí ann, dírithe ar vótaí a tharraingt i gceantair uirbeacha?

Mar pháirt den phlé agus caibidil, d’admhaigh McGinley nach ndeachthas i gcomhairle leis riamh ó thaobh cheapadh pholasaí Gaeilge Fhine Gael. Ní raibh sé ábalta a mhíniú ach an oiread cén taighde go sonrach a d’úsáid a pháirtí agus é ag ceapadh an pholasaí. Rinne McGinley iarracht fearg an lucht éisteachta a cheansú, ag rá go mbeadh sé ag súil go ndéanfaí comhairliúchán agus taighde mar is ceart sula ndéanfaí aon athrú ar stádas na Gaeilge.

D’iarr Éamonn Mac Niallais ar an Fheisire McGinley sampla iarrthóirí eile de chuid Fhine Gael a leanúint; chuir baill áirithe den pháirtí i nGaeltacht Chiarraí agus i nGaeltacht na Gaillimhe in iúl go hoscailte d’Éanna Ó Cionaoith go raibh siad in éadan an pholasaí seo. Cuireadh deireadh leis an chruinniú i ndiaidh an tseisiúin ceisteanna agus freagraí. Ghabh an cathaoirleach buíochas le gach duine a ghlac páirt sa díospóireacht agus d’impigh sé ar gach duine an achainí ar líne a shíniú in éadan pholasaí Fhine Gael (www.petitiononline.com/gaeilge/petition.html). Lena chois sin, d’iarr sé ar gach duine ceist na Gaeilge a ardú leis na polaiteoirí uilig nuair a thiocfaidh siad a chuardach vótaí agus go bhfreastalódh siad ar an chéad chruinniú poiblí eile a bheadh ag na polaiteoirí (Dé Luain seo chugainn in Ionad Naomh Pádraig, Dobhair) leis an scéal seo a phlé arís.

Tá Guth na Gaeltachta

agus

Coiste na mBan Tí i dTír Chonaill

ag eagrú cruinniú sa Chrannóg i nGaoth Dobhair ar an Mháirt seo chugainn,

15 Feabhra, ag a 7 a chlog.

1. Tá Guth na Gaeltachta agus Coiste na mBan Tí i dTír Chonaill ag eagrú cruinniú sa Chrannóg i nGaoth Dobhair ar an Mháirt seo chugainn, 15 Feabhra, ag a 7 a chlog.  Beidh cuireadh tugtha dona iarrthoirí toghcháin freastal ar an gcruinniú agus a bpolasaí i leith na Gaeilge agus go háirithe i leith na Gaeilge mar chroí ábhar san Ardteist a chuir in iúil.  Iarrtar ar an phobal freastal ar an chruinniú seo le tacaíocht laidir a léiriú don teanga agus don Ghaeltacht
2. I suirbhé IPSOS-MRBI a rinneadh faoi dearcaithe i leith an Ghaeilge, dúirt 61% gur chóir go mbeadh an Ghaeilge mar chroí ábhar don Ardteist(tacaíocht 65% i measc an aoisghrúpa 15-24).  Tá an suirbhé iomlán le fáil ar www.cnmg.ie. 

Leagan Béarla ar bun /English version below:

LUCHT OIBRE AG TACÚ LE

Pobal aontaithe na Gaeilge

I DTACA LE hÁBHAR

Ardteiste

IN AM D'OLLTOGHCHÁN 2011

Agus baol ann go ndéanfar iarracht ísliú stádais a thabhairt don teanga ag leibhéal na hArdteiste i ndiaidh olltoghchán 2011, thug Conradh na Gaeilge agus Guth na Gaeltachta cuireadh do na páirtithe leasmhara teacht le chéile leis seo a phlé ag cruinniú práinne san Óstán Menlo Park, Bóthar Áth Cinn, Gaillimh, ag an deireadh seachtaine.

Airíodh eagraíochtaí oideachais, ceardchumainn mhúinteoirí, eagrais Ghaeilge, coláistí samhraidh, grúpaí mná tí, eagraíochtaí óige, agus eagraíochtaí Gaeltachta i measc na ngrúpaí ionadaíochta a d'fhreastail ar chruinniú Chonradh na Gaeilge agus Ghuth na Gaeltachta, agus cruinniú sásúil, spreagúil a bhí ann dar le Éamonn Mac Niallais, urlabhraí Ghuth na Gaeltachta:
"Is léir anois do pholaiteoirí na tíre seo go bhfuil páirtithe leasmhara na Gaeilge aontaithe le chéile ar an ábhar seo agus olltoghchán 2011 ag teannadh orainn go gasta. Beidh feachtas láidir ann go mbeidh gach páirtí polaitiúil ag tacú leis an éileamh go gcoinneofaí an Ghaeilge mar chroí-ábhar don Ardteist a dhéanfaidh gach mac léinn staidéar uirthi, agus go n-athrófar an tslí a mhúintear agus a fhoghlaimítear an Ghaeilge go suntasach amach anseo."

Ag cruinniú níos luaithe sa tseachtain, dheimhnigh Éamon Gilmore, ceannasaí Pháirtí an Lucht Oibre, do thoscaireacht Chonradh na Gaeilge go bhfuil Páirtí an Lucht Oibre chun seasamh le pobal na teanga agus an Ghaeilge a choinneáil mar phríomhábhar Ardteiste.

Agus é ag caint faoin chéad chéim eile dúirt Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge:
"Beidh cruinnithe poiblí á reáchtáil ag Conradh na Gaeilge i bpáirt le Guth na Gaeltachta ar fud na tíre go luath le deis a thabhairt don phobal tacaíocht a léiriú don fheachtas ríthábhachtach seo, mar is gá le tacaíocht na bpáirtithe polaitiúla ar fad a fháil le seasamh leis an nGaeilge mar phríomhábhar Ardteiste." Caith vóta leis an nGaeilge!
                                          CRÍOCH

SONRAÍ TEAGMHÁLA:

NÓTA DON EAGARTHÓIR:

Fáthanna leis an nGaeilge a mhúineadh do gach duine mar chroí-ábhar go dtí leibhéal na hArdteiste:

Moltaí le múineadh na Gaeilge a fheabhsú:

Seo a leanas moltaí le múineadh agus foghlaim na Gaeilge a fheabhsú inár scoileanna:

Ba chóir freisin moltaí Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010 – 2030 a chur i bhfeidhm, san áireamh:

Fadhbanna leis an nGaeilge a dhéanamh roghnach:

GILMORE'S LABOUR PARTY SUPPORTS RETAINING IRISH AS CORE LEAVING CERT SUBJECT AS GENERAL ELECTION 2011 LOOMS CLOSER

With the possibility that the status of the language will be lowered at Leaving Cert level in the wake of the 2011 general election, Conradh na Gaeilge and Guth na Gaeltachta invited interested parties to an emergency meeting in the Menlo Hotel, Headford Road, Galway, this weekend.

Educational organisations, teacher trade unions, Irish-language organisations, summer colleges, mná tí representatives, youth organisations, and Gaeltacht groups, were amongst the groups that attended the Conradh na Gaeilge agus Guth na Gaeltachta meeting, and Éamonn Mac Niallais, a spokesperson for Guth na Gaeltachta, feels it was a good, spirited meeting:
"We wanted to demonstrate to the politicians of the country that all of the interested parties in the Irish-language community are united on this point with the 2011 general election drawing closer quicker than ever. There will be a strong campaign to ensure that every political party supports the demand that Irish should remain as a core-subject that every student studies for the Leaving Cert; the way forward is to radically change the way that Irish is taught and learned."

Earlier in the week, Éamon Gilmore, leader of the Labour Party, assured a Conradh na Gaeilge delegation that the Labour Party will support the language community and will ensure that Irish remains as a core Leaving Cert subject.

Speaking of the next stage of the campaign, Julian de Spáinn, General Secretary of Conradh na Gaeilge said:
"Conradh na Gaeilge are organising public meetings across the country in conjunction with Guth na Gaeltachta, to give people the opportunity to show their support for this critical campaign, as it is imperative to ensure the support of all the political parties for keeping Irish as a core Leaving Cert subject." Show your support and vote for the Irish language!
                                          END

CONTACT DETAILS:

EDITOR'S NOTE:

Reasons to teach Irish to everyone as a core-subject until Leaving Cert level:

Recommendations to improve the teaching of Irish:

The following are recommendations to improve the teaching and learning of Irish in our schools:

The recommendations of the 20 Year Strategy for the Irish Language 2010 – 2030 should also be implanted, including:

Problems with making Irish optional:

•  The connection between language learners and native speakers of Irish.

---

 

 

Leagan Béarla ar bun /English version below:

A chairde,

Féach thíos roinnt taighde ar bhuiséid chruthaithe fostaíochta an Rialtais le 5 bliana anuas ó thosaigh an ghéarchéim airgeadais sa tír (foinse: www.finance.gov.ie):

Ar dtús, má amharcann muid ar allúntais na bliana seo (Buiséad 2011) do bhuiséid chruthaithe fostaíochta do na heagraíochtaí éagsúla:

	Údarás na G	IDA	Fiontar Éireann	SFADCO
	€M	€M	€M	€M
2010	15**	85	83.4	3.6
2011	6*	85	78.9	3.6
Athrú ó 2010 go dtí 2011	-60%	0%	-5%	0%

Tá sé soiléir go bhfuil ciorruithe ollmhóra déanta ar bhuiséad cruthaithe fostaíochta Údarás na Gaeltachta (-60%) i gcomparáid le haon eagraíocht eile.  Níl aon laghdú déanta ar bhuiséad an IDA nó SFADCO agus níl ach laghdú 5% déanta ar Fhiontar Éireann.

Má amharcann muid ansin ar na figiúirí le cúig bliana anuas, tá patrún soiléir le feiceáil:

	Údarás na G	IDA	Fiontar Éireann	SFADCO	Caiteachas Iomlán
	€M	€M	€M	€M	€M
2011	6*	85	78.9	3.6	173.5
2010	15**	85	83.4	3.6	187
2009	19	70	100	0.7	189.7
2008	22.5	95	56.7	3	177.2
2007	22.5	95	54	3	174.5
Athrú ó 2007-2011	-73%	-11%	46%	20%	-1%

Tá sé soiléir nach bhfuil mórán laghduithe déanta ar chaiteachas iomlán an Rialtais ó thaobh cruthú fostaíochta de (-1%) agus luíonn sé sin le ciall sa staid eacnamaíoch ina bhfuil muid faoi láthair.  An rud nach bhfuil soiléir nó cén fáth go bhfuil ciorruithe ollmhóra 73%  déanta ar bhuiséad cruthaithe fostaíochta sa Ghaeltacht nuair atá méadú 46% ar allúntais Fhiontair Éireann agus 20% ar SFADCO agus gan ach laghdú 11% i gceist don IDA? 

Má thógann tú figiúirí Údarás na Gaeltachta as an áireamh, is léir go bhfuil méadú 10% déanta ar chaiteachas cruthaithe fostaíochta an Rialtais le cúig bliana anuas (ó €152M i 2007 go dtí €167M i 2011).  Cén fáth mar sin go bhfuil an t-idirdhealú soiléir seo á dhéanamh idir cruthú fostaíochta sa Ghaeltacht agus taobh amuigh de ó thaobh polasaí Rialtais de?

* Deir an Roinn go bhfuil EUR4.2milliúin sa bhreis ar seo ag an Údarás i mbliana de bharr scaranna a dhíol siad anuraidh ach tá fos laghdú ollmhór de 50% i gceist le seo san aireamh.

** Tá EUR3milliúin sa bhreis curtha ar fáil ag an Roinn i 2010 don Údarás le riaraistí Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge a ghlanadh, sin an fath go bhfuil an figiúir seo ag EUR18 milliúin i gcainfhaisnéis 2011.

Leagan Béarla /English version

 
See below some research regarding Government expenditure on job creation since the start of the financial crisis in 2007( source www.finance.gov.ie) :
 
First of all, if we look at the various allocations to the various agencies for their job creation funds in Budget 2011:

	Údarás na Gaeltachta	IDA	Enterprise Ireland	SFADCO
	€M	€M	€M	€M
2010	15**	85	83.4	3.6
2011	6*	85	78.9	3.6
Change from 2010 to 2011	-60%	0%	-5%	0%

It is very clear that the Údarás na Gaeltachta job creation fund has been very drastically cut by 60% whereas the IDA and SFADCO did not incur any cutbacks and Enterprise Ireland only suffered a samll decrease of 5%.

If we examine the figures over the last five years:

	Údarás na Gaeltachta	IDA	Enterprise Ireland	SFADCO	Total expenditure
	€M	€M	€M	€M	€M
2011	6*	85	78.9	3.6	173.5
2010	15**	85	83.4	3.6	187
2009	19	70	100	0.7	189.7
2008	22.5	95	56.7	3	177.2
2007	22.5	95	54	3	174.5
Change from 2007-2011	-73%	-11%	46%	20%	-1%

It is very clear that total Government expenditure over the last five years on job creation has not been reduced significantly (-1%) and that is understandable given the nature of the current crisis.  What is not clear however is why there is such a large decrease on job creation expenditure in the Gaeltacht(-73%) when both Enterprise Ireland(+46%) and SFADCO(+20%) received increased allocations and the IDA only suffered a decrease of 11% over these five years? 

If the figures for Údarás na Gaeltachta are excluded, it emerges that Government expenditure on job creation has actually increased by 10% over the last five years(from €152M in 2007 to €167M in 2011).  Why therefore is there such a clearcut difference in Government policy between job creation in the Gaeltacht and in the country as a whole? 

* Department has ruled that the Údarás can retain €4.2M from the proceeds of a client company shareholding sale in 2010 to add to this amount bringing this total to €10M.  However, there is still a huge decrease of 50% with this amended figure.

** This figure appears as €18M in Budget 2011 because of the inclusion of the payment of €3M in arrears to Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge dating from previous years.

 

Fáiltíonn Guth na Gaeltachta go ginearálta roimh an Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge a foilsíodh inne.  Is cinnte ma chuirtear na moltaí ginearálta go léir atá ann i bhfeidhm go mbeidh sé chun leas na teanga agus na Gaeltachta i gcoitinne.  Is céim mór chun tosaigh é don teanga go bhfuil Straitéis náisiúnta agus comhtháite ann don chead uair aríamh.  Fáiltíonn muid chomh maith roimh an tacaíocht laidir traspháirtí atá tugtha don Straitéis. 

Tá díoma orainn afach nach bhfuil na céimeanna a mhol Guth na Gaeltachta ó thaobh Polasaí Náisiúnta Oideachais don Ghaeltacht (solathar sonrach don chainteoir dúchais, curaclam úr dírithe ar an gcainteoir dúchais, Bord Oideachais don Ghaeltacht) agus Struchtúr Tacaíochta do na Teaghlaigh Gaeltachta(athrú ar an SLG, Ionaid Tacaíochta Teaghlaigh) sonraithe sa Straitéis.  Chomh maith le sin, ba chóir go mbeadh idirdhealú níos soiléire déanta idir feidhmeanna an Údaráis agus an Fhorais agus go mbeadh aitheantas tugtha do ról chriticúil Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge.

De bharr go bhfuil an Straitéis chomh ginearálta sin agus go bhfuil cuid mhór gnéithe nach bhfuil sonraithe ann,  beidh cuid mhór ag brath anois ar an fhís agus an diongbhailteacht a bhéas ag an chead Rialtas eile ó thaobh cur i bhfeidhm na Straitéise.  Béidh sé criticiúil cén soirt acmhainní a chuirtear ina threo mar go bhfuil ciorruithe móra déanta ar an Roinn, an tÚdarás, an tAcadamh agus na grúpaí pobail.

Mar sin de, cé go bhfáiltíonn muid roimh an Straitéis mar dhushraith ginearálta, tá dushlán mhór romhainn go foill le cinntiú go gcuirfear i bhfeidhm é agus go gcuirfear i bhfeidhm na céimeanna sonrach atá uainn leis an Ghaeltacht a thabhairt slán.

Istigh le seo, tá briseadh síos ar na hathruithe a rinneadh ar an dréacht straitéis le theacht ar an docuiméid a foilsíodh inne.  Sílim go bhfuil mórchuid de na hathruithe sonraithe ann ach ma fheiceann sibh aon cheann nach bhfuil san aireamh agam, is féidir libh sin a chuir in iúil domh. 

Guímid Nollag Mhaith dhaoibh go léir agus gabhaimid ar mbuíochas libh as bhur dtacaíocht agus bhur gcomhoibriú le bliain anuas.

 

Buiséad  2011 - An Ghaeilge agus an Ghaeltacht

1. Glacadh le moltaí uile an Chomhchoiste Dála faoin Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge agus
2. Diultadh do mholtaí na Roinne Airgeadais i leith na Gaeilge agus na Gaeltachta mar a bhí leagtha amach sa tuarascáil 'Tosaíochtaí Infheistíochta Infreastruchtúir 2010 – 2016’

Seo na freagraí a fuair muid go dáta ón Taoiseach, an Tánáiste agus an tAire Comhionannais, Pobail agus Gaeltachta.

• glacadh le moltaí an Chomhchoiste Oireachtais um Ghnóthaí Ealaíon, Spóirt, Turasóireachta, Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta maidir leis an Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge.
• gan glacadh le moltaí na Roinne Airgeadais i leith na Gaeltachta mar atá leagtha amach sa cháipéis  ‘Tosaíochtaí Infheistíochta Infreastruchtúir 2010 – 2016’